TỪ ĐỐI PHÓ SANG QUẢN TRỊ CHỦ ĐỘNG NHỜ

HỆ ĐIỀU HÀNH DOANH NGHIỆP THEO ESG

Từ năm 2026, ngoài năng lực tài chính,  mỗi doanh nghiệp tại Việt Nam phải đáp ứng, chứng minh các yêu cầu từ các cơ quan nhà nước theo hướng khắt khe hơn. Trong đó đặc biệt là các yêu cầu về quản lý thuế, quản lý quan hệ lao động, cách doanh nghiệp vận hành – kiểm soát – cung cấp bằng chứng về tuân thủ luật kinh doanh.

QUẢN TRỊ THEO ESG LÀ SỰ THÍCH NGHI CHỦ ĐỘNG VÀ VƯỢT LÊN

Không chỉ đáp ứng tốt các yêu cầu từ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp còn có thể vượt lên và nâng cao năng lực cạnh tranh nhờ tích hợp ESG vào hệ thống quản trị doanh nghiệp. Xin mời quí doanh nghiệp cùng VIVA Business Consulting thực thi ESG theo cách thức như sau:

1. Mục tiêu: Trở thành một doanh nghiệp có hệ thống quản trị bài bản theo tiêu chuẩn quốc tế, phát triển bền vững, sẵn sàng cho các mục tiêu gọi vốn, mua bán doanh nghiệp, IPO.
2. Rà soát chủ động: VIVA cùng chủ doanh nghiệp rà soát lại toàn bộ hệ thống quản trị gồm mô hình kinh doanh – cơ cấu quản lý – tuân thủ luật pháp.
3. Lập bản thiết kế, phương án tích hợp ESG: Lựa chọn giải pháp, khắc phục các rủi ro, thiết lập lộ trình và nguồn lực để cải tiến, thực thi.
4. Hành động, chuyển cam kết thành kết quả: Dùng bản thiết kế để điều phối, theo đuổi và thực thi, cải tiến không ngừng.

CÁC GIÁ TRỊ CỐT LÕI ĐỂ ĐẠT ĐƯỢC ESG TRONG QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP

ESG đòi hỏi cam kết và nguồn lực hệ thống, hành động bởi cả đội ngũ, theo đó VIVA cùng doanh nghiệp trước hết thiết lập các giá trị cốt lõi trong quản trị doanh nghiệp dựa trên:

1. Gratitude – Lòng biết ơn: Doanh nghiệp trân trọng và biết ơn người lao động, cơ quan nhà nước, khách hàng, đối tác và nhận lại sự tôn trọng, biết ơn tương xứng.
2. Growth (Sự trưởng thành/Phát triển): Tập trung vào sự phá triển không chỉ về năng lực tài chính, mà còn về trách nhiệm xã hội, năng lực quản trị.
3. Co-Creation (Cùng kiến tạo): Kiến tạo sản phẩm, dịch vụ phục vụ xã hội, đồng thời tích hợp sức mạnh từ công nghệ, tài chính, quản trị, sự trợ giúp của đội ngũ nội bộ và từ bên ngoài.
4. Contribution (Sự cống hiến): Xác định và đo lường các chỉ số kinh tế, xã hội đã trao đi và nhận lại để đánh giá hiệu quả.
5. Impact (Sự ảnh hưởng/Tác động): Tạo ra những thay đổi tích cực, có ý nghĩa lâu dài và để lại dấu ấn sâu sắc lên cuộc sống của những người xung quanh thông qua sản phẩm dịch vụ, việc làm, các giá trị nhân văn.

TRỰC TIẾP TÍCH HỢP 03 TRỤ CỘT CỦA ESG VÀO CHIẾN LƯỢC KINH DOANH 

ESG là một tầm nhìn cần được thực thi bằng một lộ trình chiến lược, cụ thể:

Cam kết, thực hành trách nhiệm về môi trường (Environmental – E)

Trụ cột này không chỉ đo lường mức độ tác động của doanh nghiệp tới hệ sinh thái về:

1. Quản lý phát thải: Đo lường, kiểm kê khí nhà kính và cam kết cắt giảm.
2. Sử dụng năng lượng & tài nguyên: Chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, tối ưu nước và nguyên vật liệu.
3. Quản lý chất thải: Xử lý rác thải, nước thải và áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn.  

Mà còn là khả năng quản trị chi phí vận hành thông qua việc tiết kiệm năng lượng, tài nguyên, xây dựng môi trường làm việc trong lành, văn hóa ứng xử của doanh nghiệp và theo đó là từng nhân viên với môi trường, từ đó nâng cao uy tín thương hiệu và sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

Các gợi ý về  thực hành bảo vệ môi trường thường bao gồm:

1. Tuân thủ pháp luật: Đảm bảo thực hiện đầy đủ các hồ sơ môi trường, đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và các loại giấy phép môi trường theo đúng quy định.  
2. Chuyển đổi xanh & Năng lượng tái tạo: Ưu tiên sử dụng năng lượng mặt trời, điện gió tại nhà máy, văn phòng; thiết kế hệ thống chiếu sáng tiết kiệm điện.  
3. Kinh tế tuần hoàn và giảm thiểu rác thải: Áp dụng công nghệ tái chế nguyên vật liệu, giảm thiểu rác thải nhựa dùng một lần, đóng gói sản phẩm bằng vật liệu thân thiện với tự nhiên.  
4. Xử lý chất thải: Đầu tư hệ thống xử lý khí thải, nước thải và chất thải rắn đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trước khi xả ra môi trường.  
5. Xây dựng văn hóa xanh: Nâng cao nhận thức cho nhân viên thông qua các chương trình đào tạo, phong trào trồng cây xanh và tổ chức không gian làm việc thân thiện với hệ sinh thái.  

Cam kết, thực hành trách nhiệm về Xã hội (Social – S)

Là những định hướng, lựa chọn cách mà doanh nghiệp đối xử với con người cả bên trong lẫn bên ngoài tổ chức, bao gồm:  

1. Quyền lợi lao động: Đảm bảo môi trường làm việc an toàn, bình đẳng giới, và chế độ đãi ngộ công bằng.
2. Trách nhiệm với cộng đồng: Phát triển việc làm, thu nhập, chuyên môn, tham gia các hoạt động từ thiện, hỗ trợ phát triển địa phương và tôn trọng nhân quyền.
3. Bảo mật dữ liệu: Bảo vệ quyền riêng tư và thông tin cá nhân của khách hàng.

Các cam kết về tiêu chí này giúp doanh nghiệp định hướng và giữ gìn hình ảnh về một tổ chức tin cậy, tử tế, đóng góp tích cực cho kinh tế, xã hội, không gây tổn hại cho bên thứ ba. Thực hành tiêu chí này giúp doanh nhiệm được nhận diện tích cực bởi cộng đồng, cơ quan nhà nước, trở thành tài sản quốc gia cần được bảo vệ. 

Quản trị theo hệ thống (Governance – G)

Xem doanh nghiệp là một tập hợp các quy trình liên kết chặt chẽ nhằm tối ưu hóa sự phối hợp, tính ổn định và sự phát triển bền vững. Đây là yếu tố cốt lõi đóng vai trò “hệ điều hành” để dẫn dắt hai trụ cột E và S, bao gồm:  

1. Bộ máy quản trị với đội ngũ quản lý điều hành (CEO, quản lý cấp trung) dựa trên các quy trình chuẩn, KPI và dữ liệu báo cáo. Doanh nghiệp có thể vận hành trơn tru ngay cả khi nhân sự hoặc chủ sở hữu thay đổi. Đảm bảo tính minh bạch, tính kỷ luật và kiểm soát rủi ro tốt.
2. Đạo đức kinh doanh: Đóng vai trò là kim chỉ nam giúp điều chỉnh, đánh giá và kiểm soát hành vi của các chủ thể kinh doanh (doanh nghiệp, doanh nhân), đảm bảo sự cân bằng giữa mục tiêu lợi nhuận và lợi ích của xã hội.
3. Minh bạch thông tin: Mọi thông tin về báo cáo doanh nghiệp, tuân thủ luật pháp trong kinh doanh, quyền và lợi ích của cổ đông, các bên liên quan luôn rõ ràng và hợp pháp (các chứng nhận về tài chính, báo cáo theo chuẩn GRI, SASB, v.v.)

Không chỉ tránh các rủi ro về luật pháp, thực hành tiêu chí này doanh nghiệp , nhất là các doanh nghiệp SMEs có thể  chủ động chuẩn hóa mô hình để giảm phụ thuộc vào cá nhân sáng lập. Điều này bao gồm việc chuẩn hóa sản phẩm, quy trình vận hành, dữ liệu, thiết lập cơ chế phân quyền rõ ràng,xây dựng đội ngũ kế cận, lộ trình chuyển giao thế hệ và từng bước tách bạch tài chính doanh nghiệp khỏi cá nhân sáng lập.

DOANH NGHIỆP SMEs TẠI VIỆT NAM CẦN TÍCH HỢP ESG, VÌ SAO?

ESG tại Việt Nam không phải là xu hướng tự nhiên, mà là kết quả của áp lực kép từ thị trường và các qui định của pháp luật trong kinh doanh.  

Doanh nghiệp thành công với ESG không phải là doanh nghiệp tuân thủ tốt nhất, mà là doanh nghiệp tích hợp ESG sâu nhất vào chiến lược. ESG làm thay đổi cách doanh nghiệp ra quyết định, từ tài chính ngắn hạn sang quản trị rủi ro dài hạn.  

1. Thứ nhất, các chuỗi cung ứng toàn cầu đang nâng cao tiêu chuẩn. Ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt tham gia vào chuỗi cung ứng của các khách hàng là doanh nghiệp đa quốc gia với nhiều yêu cầu liên quan đến quản trị: giám sát tiêu chuẩn lao động, kiểm soát cung ứng và bên thứ ba, cơ chế khiếu nại và dữ liệu ESG đáng tin cậy. Quản trị yếu kém có thể dẫn đến mất đơn hàng, điều khoản hợp đồng bất lợi hơn hoặc kiểm toán nhiều lần gây tốn thời gian.
2. Thứ hai, phía nhà đầu tư và bên cho vay đang tăng cường lồng ghép chất lượng quản trị vào đánh giá rủi ro. Các nhà cung cấp vốn ngày càng quan tâm đến sự giám sát của ban điều hành, khả năng quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ và công bố thông tin minh bạch. Doanh nghiệp quản trị vững vàng thường được đánh giá “đáng cho vay” và hấp dẫn với nhà đầu tư, qua đó hỗ trợ khả năng tiếp cận nguồn vốn, có thể được hưởng mức giá vốn tốt hơn và xây dựng các mối quan hệ tài trợ dài hạn. Yếu tố quản trị doanh nghiệp được coi là ảnh hưởng đến việc ra quyết định, mức độ chấp nhận rủi ro và khả năng xảy ra các sự kiện tín dụng.
3. Thứ ba, độ tin cậy của dữ liệu ESG đã trở thành một yêu cầu thiết yếu đối với doanh nghiệp. Doanh nghiệp ngày càng phải cung cấp dữ liệu nhất quán, có thể xác minh được như mức tiêu thụ năng lượng, phát thải, an toàn lao động, các chỉ số về lực lượng lao động và mức độ tuân thủ của nhà cung cấp, tuân thủ pháp luật. Chính quản trị doanh nghiệp là yếu tố khiến những dữ liệu đó đáng tin cậy nhờ phân công trách nhiệm rõ ràng, định nghĩa thống nhất, hệ thống thu thập dữ liệu đáng tin cậy và các bước rà soát, kiểm soát giúp giảm rủi ro. 

DOANH NGHIỆP SMEs TẠI VIỆT NAM NÊN BẮT ĐẦU VỚI ESG NHƯ THẾ NÀO

Quản trị tốt cho phát triển bền vững không đòi hỏi sự hoàn hảo. Điều cần thiết là sự rõ ràng và kỷ luật trong một vài mảng mang tính thực tế. Dưới đây là năm bước giúp SMEs tái cấu trúc năng lực quản trị tích hợp ESG:

1. Bắt đầu từ phân công giám sát và trách nhiệm rõ ràng bằng một ban chuyên trách hoặc một lãnh đạo được chỉ định phụ trách và ban điều hành, điều phối giữa các bộ phận. Điều quan trọng nhất là sự minh bạch: ai ra quyết định, ai triển khai, và ai chịu trách nhiệm nếu tiến độ bị chậm.
2. Lồng ghép ESG vào hoạt động kinh doanh, thay vì coi như một hoạt động tách rời. Hãy chọn một vài ưu tiên thực sự quan trọng đối với mô hình kinh doanh như tuân thủ về pháp lý, thuế và tài chính doanh nghiệp, quản trị quan hệ lao động, báo cáo thông tin, an toàn nơi làm việc, trách nhiệm sản phẩm, tiêu chuẩn chuỗi cung ứng, chính sách với nhà cung cấp. Sau đó chuyển hóa các ưu tiên này thành một lộ trình đơn giản bao gồm hành động cụ thể, người phụ trách và mốc thời gian. Quan trọng nhất, gắn lộ trình đó với ngân sách, quyết định đầu tư, hoạt động mua sắm và các mục tiêu vận hành để bền vững trở thành một phần của kế hoạch thường nhật.
3. Xây nền tảng vững bằng chính sách, kiểm soát và văn hoá doanh nghiệp, có tính đào tạo định kỳ, giám sát tận gốc. Bao gồm quy tắc ứng xử rõ ràng,  quy định về xung đột lợi ích, kênh phản ánh an toàn, và quy trình thẩm định phù hợp đối với nhà cung cấp và các bên thứ ba khác.  
4. Coi dữ liệu ESG như dữ liệu tài chính. Doanh nghiệp cần biết dữ liệu ESG đến từ đâu, ai xác thực và được rà soát như thế nào trước khi chia sẻ với khách hàng, nhà đầu tư hoặc cơ quan quản lý. Cách làm giúp doanh nghiệp dễ dàng phản hồi các câu hỏi liên quan đến chuỗi cung ứng, yêu cầu tài trợ vốn và các chuẩn mực báo cáo đang thay đổi.  
5. Đưa ESG vào quản trị hiệu quả công việc. Con người thường tập trung vào những gì được đo lường và được ghi nhận. Một bộ KPI nhỏ nhưng có ý nghĩa như mức độ sử dụng năng lượng trên sản lượng đầu ra, hoạt động an toàn, tỷ lệ hoàn thành đào tạo, mức độ tuân thủ của nhà cung cấp, các sự cố về quản trị có thể gắn với chỉ số đánh giá hoạt động của lãnh đạo. Mục tiêu không phải là tạo thêm thủ tục rườm rà mà là biến kết quả bền vững trở nên hữu hình, có người chịu trách nhiệm và quản lý nghiêm túc như đối với kết quả kinh doanh.

TẠI SAO LÀ VIVA BUSINESS CONSULTING

Hành trình bền bỉ từ năm 2006 giúp VIVA sở hữu sự am hiểu sâu sắc về các thủ tục tuân thủ trong kinh doanh theo qui định của Việt Nam, ở phần lớn các lĩnh vực và mô hình kinh doanh khác nhau.  Không chỉ là năng lực chuyên môn, VIVA sở hữu hệ thống các nguồn lực đa dạng có tính hệ thống giúp bất kỳ doanh nghiệp nào có thể tích hợp ESG một cách đầy đủ, tối ưu.

Trong ngắn hạn, và với chi phí không đáng kể, VIVA Business Consulting sẽ mang lại ngay các kết quả gì cho các doanh nghiệp tham gia dự án:

Tập trung vào khối doanh nghiệp SMEs của Việt Nam và các doanh nghiệp FDI, mỗi dự án của VIVA sẽ giúp doanh nghiệp chủ động rà soát – tinh chỉnh – đáp ứng các qui định của nhà nước, tích hợp và duy trì các giá trị cốt lõi, chính sách quản trị nội bộ. Trước hết tập trung vào các ưu tiên như:

1. Địa vị pháp lý và báo cáo thông tin doanh nghiệp.
2. Quản trị quan hệ lao động.
3. Quản trị tài chính kế toán. 
4. Tích hợp với các thông tin báo cáo doanh nghiệp.

Trong dài hạn hạn, VIVA Business Consulting sẽ mang lại các thay đổi chiến lược và bền vững gì cho doanh nghiệp tham gia dự án:

Sau khi rà soát và kiện toàn tuân thủ về kinh doanh, giai đoạn tiếp theo, VIVA đặt mục tiêu cung cấp hệ thống nền tảng và nguồn lực giúp tất cả các doanh nghiệp SMEs có thể áp dụng tốt nhất bộ tiêu chuẩn ESG để phát triển kinh doanh bền vững:

1. Quản trị doanh nghiệp theo ESG đóng vai trò như hệ điều hành giúp chuyển hóa những cam kết thành tăng trưởng đáng tin cậy, bền vững. Từ đó, có khả năng phát hiện vấn đề nhanh chóng, luôn nắm trong tay thông tin đáng tin cậy, có quyền đưa ra quyết định, có thể hành động quyết đoán và hợp tác ăn ý.
2. Quản trị doanh nghiệp theo ESG là tiêu chuẩn mới của quản trị doanh nghiệp, là mô hình vận hành minh bạch, hướng tới phát triển bền vững, giúp tối ưu chi phí, giảm thiểu rủi ro pháp lý và nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu, quyết định khả năng tiếp cận vốn và thị trường của doanh nghiệp. 
3. Một thương hiệu lớn, một doanh nghiệp danh tiếng luôn là kết quả của hành trình bền bỉ, đường dài. Sự bền bỉ của doanh nghiệp không tự nhiên mà có mà cần phải chủ động bồi đắp nên.

Trong chuỗi các hoạt động kỷ niệm 20 năm thành lập 2006 – 2026, giai đoạn một,  VIVA Business Consulting triển khai 2006 dựa án “Hoàn thiện pháp lý kinh doanh tại Việt Nam trong quản trị doanh nghiệp theo ESG “ cho 2006 doanh nghiệp SMEs tại Việt Nam. 

Xin vui lòng liên hệ và trao đổi với chuyên gia của chúng tôi để cùng xác định Mục tiêu – Rà soát – Thiết kế – Thực thi và cùng đạt được năng lực bền vững, đóng vóp vào những thay đổi tích cực cho cuộc sống của từng nhân viên, và cả cộng đồng.

Xem thêm:

THƯ MỜI TRIỂN KHAI DỰ ÁN TÍCH HỢP HỆ ĐIỀU HÀNH DOANH NGHIỆP THEO ESG

• Bộ tiêu chuẩn phát triển bền vững – ESG trong doanh nghiệp Sản Xuất
• Bộ tiêu chuẩn phát triển bền vững – ESG trong doanh nghiệp Dịch vụ – Thương mại
• Tiêu chuẩn ESG trong quản trị doanh nghiệp
• Quản lý tuân thủ trong doanh nghiệp theo ESG – Pháp lý doanh nghiệp – Quan hệ Lao động – Tài chính kế toán
• Quan hệ lao động tại Việt Nam – Theo tiêu chuẩn quản trị quốc tế ESG