DOANH NGHIỆP SMES

08 NỀN TẢNG GIÚP DOANH NGHIỆP BỀN VỮNG

Quản lý và vận hành doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) luôn đem đến nhiều thách thức cho nhà quản trị khi phải đối mặt với hàng loạt vấn đề từ kinh doanh, nhân lực, quản lý nội bộ… Với 08 nền tảng cơ bản dưới đây, các nhà sáng lập doanh nghiệp sẽ tránh được nhiều rủi ro, vận hành doanh nghiệp bài bản, kiến tạo lợi thế cạnh tranh:

HỒ SƠ PHÁP LÝ DOANH NGHIỆP

Đây là hồ sơ xác lập tư cách pháp nhân gồm quá trình hình thành, nguồn gốc tài sản, các thủ tục đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế, các hợp đồng thuê, giấy chứng nhận quyền tài sản, giấy phép, chứng chỉ… Vì tính chất quan trọng, hồ sơ cần được tập hợp một cách có hệ thống, lưu trữ bản gốc, lưu trữ bản sao trên máy tính để phục vụ việc khai thác sử dụng…

Danh mục các tài liệu cơ bản của bộ hồ sơ pháp lý doanh nghiệp gồm:

1. Giấy phép kinh doanh (IRC, ERC, các quyết định, chủ trương, văn bản…)
2. Quyền tài sản (Về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, máy móc thiết bị…)
3. Hồ sơ cổ đông, quan hệ sở hữu (Hồ sơ thành lập doanh nghiệp, điều lệ, góp vốn…)
4. Các hồ sơ tuân thủ khác (Đăng ký thuế, đăng ký phương pháp kế toán, khấu hao, chứng chỉ, giấy phép hành nghề… đối với các lĩnh vực có điều kiện)

Hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp liên quan đến thủ tục tuân thủ với nhiều cơ quan nhà nước và liên quan đến quyền và nghĩa vụ của chủ doanh nghiệp, là tài sản đặc biệt trong kinh doanh có thể tạo ra giá trị và cần được quản lý đặc biệt.

QUẢN TRỊ QUAN HỆ LAO ĐỘNG 

Quan hệ giữa người lao động và doanh nghiệp:

• Nội qui, qui chế lương, hợp đồng, thỏa ước lao động, công đoàn.
• Tính lương, bảng lương.
• Thực thi các nội dung, thay đổi về hợp đồng. Thanh lý quan hệ lao động.

Quan hệ giữa doanh nghiệp với cơ quan bảo hiểm:

• Đăng lý bảo hiểm.
• Cấu trúc lương đóng bảo hiểm.
• Quản lý chi phí về bảo hiểm.

Quan hệ giữa doanh nghiệp với cơ quan thuế:

• Tính thuế.
• Khai thuế.
• Quyết toán thuế (Thuế thu nhập cá nhân, thu nhập doanh nghiệp)

Quản trị quan hệ lao động toàn diện cho người nước ngoài tại Việt Nam:

• Giấy phép lao động, thẻ tạm trú (WP, TRC)
• Kê khai, quyết toán, xin hoàn tất nghĩa vụ về thuế thu nhập cá nhân.
• Tính, kê khai, nộp, rút bảo hiểm xã hội khi rời Việt Nam.

QUẢN LÝ THUẾ VÀ BÁO CÁO KẾ TOÁN 

Lập kế hoạch thuế là việc tối ưu hoá số thuế phải nộp trong khuôn khổ của pháp luật. Tối ưu hoá, chứ không phải là giảm thiểu hoặc không nộp thuế.

1. Phân tích lĩnh vực ngành nghề, các sắc thuế được miễn giảm hoặc ưu đãi.
2. Phân tích kết quả kinh doanh dựa trên hoạt động đầu tư, doanh thu, chi phí thực tế.
3. Phân tích cơ cấu doanh thu, chi phí, tính hợp pháp hợp lệ của hệ thống hóa đơn chứng từ.
4. Phân tích tài chính doanh nghiệp, dòng tiền, chi phí sử dụng vốn…
5. Xác định chi phí thuế theo từng sắc thuế, mối quan hệ giữa các sắc thuế.
6. Lập kế hoạch nộp thuế ngắn và dài hạn.

Các sắc thuế thường xuyên phát sinh với doanh nghiệp:

1. THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG: Thuế giá trị gia tăng là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Đây là một loại thuế gián thu được đánh vào người tiêu dùng cuối cùng, mặc dù chủ thể đem nộp nó cho cơ quan thu là các doanh nghiệp.
2. THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP: Thuế thu nhập doanh nghiệp là loại thuế trực thu, đánh vào đối tượng là doanh nghiệp/tổ chức kinh tế có mức thu nhập phải chịu thuế bao gồm từ hoạt động kinh doanh, sản xuất, vận chuyển hàng hóa, dịch vụ và những thu nhập khác của doanh nghiệp theo quy định.
3. THUẾ NHÀ THẦU NƯỚC NGOÀI: Thuế nhà thầu là một loại thuế đánh vào tổ chức, cá nhân nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam nhưng có phát sinh thu nhập tại Việt Nam trên cơ sở cung cấp hàng hóa, dịch vụ. 
4. THUẾ CHUYỂN NHƯỢNG VỐN: Thuế chuyển nhượng vốn là loại thuế tính trên thu nhập từ việc chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ số vốn đã đầu tư vào doanh nghiệp, kể cả trường hợp bán doanh nghiệp, chuyển nhượng chứng khoán, chuyển nhượng quyền góp vốn và các hình thức chuyển nhượng vốn khác theo quy định của pháp luật.
5. THUẾ TỪ ĐẦU TƯ VỐN: Thuế đầu tư vốn là loại thuế tính trên Thu nhập từ: Tiền lãi nhận được từ việc cho các tổ chức, doanh nghiệp vay theo hợp đồng vay hoặc thỏa thuận vay. Cổ tức nhận được từ việc góp vốn mua cổ phần. Lợi tức nhận được do tham gia góp vốn vào công ty trách nhiệm hữu hạn…
6. THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN: Thuế thu nhập cá nhân là một sắc thuế trực thu đánh trên thu nhập do cá nhân kiếm được và ngày càng trở nên một bộ phận quan trọng trong các khoản thu ngân sách tại Việt Nam.

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

Dòng tiền trong doanh nghiệp được ví như dòng máu trong một cơ thể. Có bốn nguồn hình thành dòng tiền trong doanh nghiệp gồm:

1. Vốn góp của nhà sáng lập, thành viên góp vốn, cổ đông
2. Vốn từ huy động thông qua các khoản vay từ tổ chức tín dụng, quỹ đầu tư, tổ chức hoặc cá nhân khác
3. Từ doanh thu bán hàng
4. Tín dụng thương mại

Quản trị dòng tiền theo cách chuyên nghiệp sẽ giúp tạo ra lợi thế kinh doanh, phòng ngừa và kiểm soát rủi ro. Một cấu trúc vốn tối ưu sẽ giúp gia tăng tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu thông qua việc tiết kiệm chi phí lãi vay, hưởng lợi từ lá chắn thuế, giảm rủi ro trong kinh doanh… Việc quản lý dòng tiền còn là nền tảng quan trọng để xây dựng hệ thống quản lý doanh nghiệp, các thủ tục tuân thủ với nhà nước.

QUẢN LÝ BÁN HÀNG, MUA HÀNG:

Ban hành chính sách thương mại và áp dụng hệ thống biểu mẫu hợp đồng phải đồng thời đáp ứng được các mục tiêu: 

1. Tuân thủ luật pháp về lĩnh vực xuất nhập khẩu, thương mại.
2. Tuân thủ và tối ưu các qui định về thuế.
3. Thiết lập mối quan hệ hợp pháp và bảo vệ lợi ích của công ty với nhà cung cấp.
4. Thiết lập mối quan hệ hợp pháp và bảo vệ lợi ích của công ty với khách hàng.
5. Hướng dẫn và ràng buộc trách nhiệm của nhân viên trong quá trình thực thi.
6. Có khả năng cải tiến, cập nhật các qui định của nhà nước và chính sách nội bộ của công ty.
7. Chủ động cung cấp thông tin cho nhà quản lý, cơ quan nhà nước, tham gia các thủ tục pháp lý.
8. Phù hợp với chính sách tín dụng thương mại và quản trị tài chính doanh nghiệp, chi phí sử dụng vốn.

Vận hành chính sách mua hàng – bán hàng bằng các qui trình may đo riêng cho doanh nghiệp:

1. Qui trình mua hàng.
2. Qui trình bán hàng.
3. Tiêu chí và qui trình thẩm định, đánh giá nhà cung cấp (Due diligence).
4. Tiêu chí và qui trình thẩm định, đánh giá khách hàng (KYC).
5. Qui trình thực hiện giao dịch mua hàng.
6. Qui trình thực hiện thủ tục bán hàng.
7. Qui trình quản lý và thực thi hợp đồng thương mại.
8. Quản lý và lưu trữ hồ sơ thương mại.
9. Kế hoạch mua hàng – bán hàng, dự toán ngân sách.
10. Chế độ báo cáo.
11. Kiểm toán nội bộ việc tuân thủ các qui trình và biểu mẫu trong hoạt động mua hàng.

Thiết lập hệ thống biểu mẫu vận hành:

1. Hệ thống hợp đồng nguyên tắc.
2. Hệ thống phụ lục là các điều khoản và điều kiện phòng ngừa rủi ro và bảo vệ lợi ích Công ty.
3. Hệ thống chứng từ trước khi ký hợp đồng, mua hàng.
4. Hệ thống chứng từ thực thi hợp đồng.
5. Biểu mẫu về thẩm định nhà cung cấp, khách hàng.

QUẢN LÝ HỒ SƠ TRONG KINH DOANH – SỐ HÓA DOANH NGHIỆP

Theo qui định, Giám đốc công ty chịu trách nhiệm về việc các thủ tục tuân thủ trong kinh doanh, lập và trình bày trung thực và hợp lý báo cáo tài chính và chịu trách nhiệm về kiểm soát nội bộ mà Giám đốc xác định là cần thiết để đảm bảo không có những sai sót, vi phạm.

1. Chức năng tuân thủ theo yêu cầu từ cơ quan thuế, bảo hiểm, hải quan…
2. Chức năng chứng minh, bảo vệ quyền và lợi ích của doanh nghiệp trước các tranh chấp với đối tác, khách hàng, người lao động.
3. Chức năng tham gia các vụ kiện phòng vệ thương mại theo luật kinh doanh quốc tế khi Việt Nam đã và đang tham gia rất nhiều các FTA.
4. Chức năng kế thừa tri thức qua các thế hệ nhân sự, đảm bảo sự chuyển giao giữa các thế hệ nhân sự.
5. Hỗ trợ thủ tục kiểm toán nội bộ – soát xét, từ đó nhận diện và quản trị rủi ro. Đặc biệt là các rủi ro thường xuyên từ các khoản truy thu về thuế, bảo hiểm xã hội do không tuân thủ đúng các qui định…
6. Phù hợp với cơ cấu tổ chức, qui trình tác nghiệp, yêu cầu quản trị, tuân thủ luật pháp, bảo mật thông tin, chống các hành vi lạm dụng, xung đột lợi ích.
7. Chức năng cung cung cấp thông tin quản lý cho chủ sở hữu: Cung cấp thông tin chi tiết về doanh thu, giá vốn, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp. Cung cấp thông tin chi tiết về hàng hoá tồn kho, công nợ phải thu, công nợ phải trả, dòng tiền – dự toán ngân sách, cung cấp thông tin tài chính khác cho cổ đông, ngân hàng, đối tác khác.

BÁO CÁO TÍN NHIỆM DOANH NGHIỆP

Báo cáo thông tin Doanh nghiệp cơ bản– BIR (Business Information Reports)

Cung cấp xếp hạng tín nhiệm cho Doanh nghiệp qua hệ thống đánh giá uy tín và chất lượng giúp Doanh nghiệp quản trị rủi ro khi hợp tác kinh doanh với các đối tác, khách hàng

• Báo cáo tài chính: cung cấp tình hình tài chính từ 1-5 năm gần nhất của doanh nghiệp 
• Thông tin cổ đông, chủ sở hữu: xác định được ai là người chủ thật sự của doanh nghiệp. Liệu DN đó được sở hữu bởi tập đoàn, công ty hay cá nhân? Nguồn vốn có đủ mạnh và ổn định? 
• Thông tin số lượng nhân viên: xác định được quy mô công ty lớn, vừa và nhỏ 
• Thông tin Ban Giám Đốc: xác định được DN đang được “chèo lái” bởi những ai, kinh nghiệm như thế nào trong lĩnh vực đó. 
• Phả hệ: hiểu được bức tranh tổng thể về phả hệ của DN đó: công ty mẹ là ai? công ty con? công ty chi nhánh? công ty liên kết? 
• Chỉ số sức mạnh tài chính, chỉ số rủi ro: phản ánh quy mô của doanh nghiệp, thang điểm mức độ rủi ro giúp đánh giá tình hình của doanh nghiệp đó như rủi ro cao hay rủi ro thấp. Chỉ số tài chính kết hợp quy mô của công ty và thông tin bảng cân đối kế toán để tạo ra xếp hạng tổng thể cho uy tín tín dụng của doanh nghiệp, giúp người xem nhanh chóng đánh giá quy mô công ty và đánh giá tín dụng doanh nghiệp một cách tổng thể, hiểu được tất cả thông tin trong báo cáo tín dụng kinh doanh bằng cách đưa ra dấu hiệu tổng thể về độ tin cậy của công ty. 

Báo cáo thông tin Doanh nghiệp chuyên sâu – DDR (Due Diligence report)

Chuyên sâu hơn báo cáo thông tin doanh nghiệp là báo cáo thẩm định và đánh giá chuyên sâu giúp thực thi các giao dịch M&A. Nội dung cơ bản của cuộc thẩm định và đánh giá phổ biến nhất là:

• Thẩm định về tài chính – Financial Due Diligence bao gồm việc đánh giá thu nhập, tài sản, công nợ, dòng tiền, các khoản vay, lịch sử tín dụng, cũng như hệ thống kiểm soát nội bộ. Việc đánh giá dựa trên các báo cáo gồm: Các chính sách kế toán; Doanh thu, chi phí, lợi nhuận; dòng tiền; Tài sản ròng; Thuế; Chính sách nội bộ; Các kế hoạch tài chính.
• Thẩm định về thương mại – Commercial Due Diligence (CDD) bao gồm đánh giá khách hàng, đối thủ cạnh tranh, lĩnh vực ngành nghề, chính sách vĩ mô, triển vọng và rủi ro. Việc đánh giá thường dựa trên mô hình phân tích SWOT (Strengths – Weaknesses – Opportunities – Threats): Thế mạnh – Điểm yếu – Cơ hội – Thách Thức.
• Thẩm định về pháp lý – Legal Due Diligence (LDD) bao gồm đánh giá về hồ sơ thành lập và hoạt động, vốn và chủ sở hữu, nhân sự quản lý và cơ cấu tổ chức cũng như thẩm quyền, Quản trị quan hệ lao động và các chính sách, Các hợp đồng đang có hiệu lực, Tuân thủ về Thuế và các báo cáo kế toán, Danh mục tài sản và quyền sử dụng định đoạt, Quan hệ với ngân hàng và lịch sử tín dụng, Hệ thống giấy phép kinh doanh có điều kiện, Danh sách các quyết định phạt, các Tranh chấp và Tố tụng có liên quan.
• Thẩm định thuế (Tax Due diligence) bao gồm đánh giá về các sắc thuế liên quan, hồ sơ tuân thủ, tình trạng thuế, kế hoạch thuế, các ưu đãi, các rủi ro về thuế.
• Thẩm định hệ thống công nghệ thông tin (IT Due Diligence), bao gồm đánh giá phần mềm kế toán, hệ thống quản trị toàn doanh nghiệp (ERP), các máy chủ nội bộ, phần mềm và hệ thống mạng. 
• Thẩm định tài sản trí tuệ (Intellectual Property Due Diligence) bao gồm đánh giá các văn bằng sở hữu về bản quyền, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, bí mật kinh doanh.

Là nhà tư vấn dày dạn tại Việt Nam từ năm 2006, VIVA Business Consulting sẽ chia sẻ và đưa ra các giải pháp tối ưu về đăng ký mã số định doanh toàn cầu (DUNS), lập báo cáo thông tin doanh nghiệp cơ bản, báo cáo chuyên sâu, giúp Quí khách tăng cường kiểm soát và thực thi các giao dịch kinh doanh, chủ động tìm kiếm và nắm bắt các cơ hội rộng mở trong giao thương quốc tế.

THẨM ĐỊNH – ĐỊNH GIÁ – MUA BÁN DOANH NGHIỆP HOẶC CHUYỂN GIAO THẾ HỆ

Nhiều chủ doanh nghiệp gia đình đang đối mặt thách thức lớn trong việc hoạch định người kế nhiệm do sự khác biệt về tính cách và tư duy giữa các thế hệ do sự khác biệt về tính cách và tư duy giữa các thế hệ. Nếu không có một kế hoạch chuyển giao phù hợp, khi những sự kiện khẩn cấp xảy ra, có thể dẫn đến sự suy yếu của doanh nghiệp. Chương trình của chúng tôi là tư vấn và cùng các chủ doanh nghiệp trực tiếp triển khai một nền tảng chuyển giao bao gồm các nội dung chính như sau: 

1. Hồ sơ pháp lý doanh nghiệp và vốn đầu tư
2. Kiểm kê và xác định giá trị vốn chủ sở hữu theo thực tế
3. Lập hồ sơ định giá doanh nghiệp bao gồm cả lợi thế thương mại (giá trị vô hình)
4. Số hóa việc quản trị qua các nền tảng công nghệ – phần mềm quản trị toàn diện
5. Lập hồ sơ tín nhiệm doanh nghiệp và đăng ký mã định danh toàn cầu DUNS
6. Lập phương án gọi vốn, chuyển nhượng vốn cho nhà đầu tư trong và ngoài nước và hệ thống quản trị nội bộ.
7. Phương án chuyển giao thế hệ, hoặc bán doanh nghiệp.

Gắn bó với môi trường kinh doanh tại Việt Nam từ những năm 2000s, chắt lọc, tích hợp những kinh nghiệm và bài học từ hằng ngàn doanh nghiệp trong và ngoài nước ở hầu hết các lĩnh vực, Quí khách có thể cùng VIVA triển khai trọn gói hoặc theo từng chủ đề ưu tiên, theo hình thức cố vấn hoặc xây dựng chuyển giao để cùng kiến tạo các nền tảng quản trị rủi ro và phát triển bền vững cho nhiều năm phía trước.

Xin chân thành cảm ơn Quí khách đã dành thời gian cho VIVA, bằng kiến thức chuyên môn và sự trải nghiệm thực tế sâu rộng, chúng tôi có thể đóng góp các giải pháp và công cụ hữu ích. Chúng tôi ước mong có cơ hội được phục vụ Quí khách như đã thành công với hằng ngàn doanh nghiệp khác từ năm 2006.

Xem thêm:

• Quản trị Quan hệ lao động – Qui chế lương
• Quản trị rủi ro và tạo lợi thế kinh doanh từ dịch vụ cố vấn quản trị điều hành
• Dịch vụ hỗ trợ dành riêng cho các CEO và nhà quản trị doanh nghiệp
• Doanh nghiệp Việt Nam – Quản lý các thủ tục tuân thủ trong kinh doanh – giải pháp trọn gói
• Dịch vụ kế toán – Kiểm toán – Thuế trọn gói
• Kiểm toán nội bộ các thủ tục tuân thủ trong kinh doanh
• Kiểm toán độc lập các thủ tục tuân thủ trong kinh doanh
• Dịch vụ nhân sự trọn gói
• Dịch vụ tính lương và quản lý quan hệ lao động
• Doanh nhân chủ động lập di chúc bằng văn bản
• Thủ tục tăng giảm vốn, mua lại, chuyển nhượng vốn – Công TY TNHH 2 thành viên trở lên
• Doanh nghiệp Việt Nam – Người kế nhiệm và kế hoạch chuyển giao thế hệ
• Khoản vay nước ngoài – Thủ tục đăng ký, bảo cáo và những điều cần biết
• Thành lập và vận hành doanh nghiệp tại Việt Nam
• Thủ tục thành lập doanh nghiệp – Những qui định cần lưu ý
• Thành lập mới doanh nghiệp tại Việt Nam – Cơ hội rộng mở và sự khởi đầu đúng cách
• Thuế chuyển nhượng vốn, mua bán doanh nghiệp
• Người nước ngoài tại Việt Nam – Trọn gói các thủ tục cần tuân thủ theo qui định
• Doanh nghiệp FDI tại Việt Nam – Trọn gói các thủ tục tuân thủ theo qui định địa phương