Kinh doanh hộ gia đình hay lên đời doanh nghiệp? Nhiều hộ kinh doanh còn ngần ngại khi nghĩ đến chuyện lên đời thành doanh nghiệp, một phần do nghĩa vụ và thủ tục của doanh nghiệp sau đăng ký kinh doanh nhiều hơn so với hộ kinh doanh gia đình, phần vì e ngại các quy định khi thành lập doanh nghiệp. Việc lựa chọn hoặc sử dụng dịch vụ tư vấn hộ kinh doanh từ các công ty uy tín cũng góp phần giúp hộ kinh doanh vượt qua những thách thức này một cách hiệu quả.
NHIỀU HỘ KINH DOANH LÂU ĐỜI, QUY MÔ VỐN LỚN
Hiện ở Việt Nam có khoảng gần 5 triệu hộ kinh doanh, trong đó có những hộ kinh doanh hoạt động lâu đời, quy mô tích tụ vốn có thể lên đến hàng ngàn tỷ đồng. Để đạt con số 500 nghìn doanh nghiệp (DN) vào năm 2020, TPHCM đang ráo riết vận động các hộ kinh doanh cá thể đủ điều kiện sớm thành lập doanh nghiệp, và bằng các kỹ thuật quản lý, các hộ kinh doanh có qui mô lớn, giao dịch rộng, cần vốn vay từ ngân hàng… sẽ gặp nhiều trở ngại nếu không chuyển đổi thành doanh nghiệp trong thời gian tới như bị hạn chế về qui mô sử dụng lao động không quá 10 người, hạn chế trong việc sử dụng hoá đơn, hạn chế khi vay vốn từ ngân hàng.
HỘ KINH DOANH BÚN VỚI TÀI SẢN LÊN ĐẾN 1000 TỶ ĐỒNG
Năm 2012, cái chết của một người phụ nữ bán bún (bà P.) gây xôn xao dư luận khi người ta phát hiện bà sở hữu khối tài sản lên đến 1.000 tỷ đồng. Điều đáng nói là một phần trong khối tài sản này là đóng góp từ các anh em nước ngoài của bà P. gửi về cho bà để mua đất để làm sân phơi bún và cũng để cho anh em sau này về Việt Nam sinh sống. Sau khi bà P đột ngột qua đời, khối tài sản này trở thành tranh chấp làm tốn giấy mực của báo chí và toà án trong nhiều năm về sau. Đây là nhược điểm điển hình khi kinh doanh theo hộ gia đình: Không giới hạn trách nhiệm, không tách bạch tài sản trong kinh doanh với tài sản cá nhân.
KINH DOANH HỘ GIA ĐÌNH HAY LÊN ĐỜI DOANH NGHIỆP?
Mặc dù vậy, các hộ kinh doanh với rất nhiều lý do, vẫn còn rất ngần ngại khi nghĩ đến chuyện lên đời thành doanh nghiệp, một phần do nghĩa vụ của doanh nghiệp sau đăng ký kinh doanh nhiều hơn so với hộ, như các giấy phép về môi trường, thủ tục cho thuê đất, thủ tục kê khai, quyết toán thuế, một phần khác do e ngại các cuộc thanh tra, kiểm tra; cũng có trường hợp chủ hộ kinh doanh e ngại các quy định khi thành lập doanh nghiệp… Kết quả khảo sát 50 cơ sở sản xuất, kinh doanh tại TP.HCM cho thấy có khoảng 73% hộ kinh doanh không có ý định chuyển mô hình hoạt động theo hình thức doanh nghiệp. Dưới đây là những khác biệt cơ bản giữa doanh nghiệp và hộ kinh doanh:
| Hộ gia đình | Công ty | |
|---|---|---|
| Ưu điểm | Thủ tục pháp lý đơn giản, bộ máy quản lý gọn nhẹ nên tiết giảm rất nhiều chi phí gián tiếp. Thoải mái trong việc xuất hoá đơn bán hàng (nhiều hơn hoặc ít hơn thực tế) mà không phải bận tâm nhiều về chi phí đầu vào, lập sổ sách kế toán, quyết toán thuế. Phù hợp với môi trường kinh doanh ở Việt Nam trong thời gian qua: nhỏ lẻ, dùng tiền mặt, không truy xuất nguồn gốc hàng hoá… | Có tư cách pháp nhân Được xuất hóa đơn khấu trừ thuế giá trị gia tăng, không giới hạn về số lượng lao động, chi nhánh, văn phòng trực thuộc, thuận tiện hơn khi vay vốn ngân hàng,… |
| Nhược điểm | Khó xác định “tài sản chung của hộ gia đình”, “lợi ích chung” của hộ gia đình khi tham gia quan hệ dân sự, không tách bạch tài sản trong kinh doanh với tài sản cá nhân Hạn chế về huy động vốn và khó đáp ứng được các yêu cầu của khách hàng lớn. Không được mở thêm văn phòng, chi nhánh, nhận góp vốn từ cổ đông / nhà đầu tư mới. Không có tư cách pháp nhân, không được hưởng cơ chế trách nhiệm hữu hạn trong kinh doanh khi xảy ra trách nhiệm đền bù. | Đăng ký giấy phép về môi trường, thủ tục cho thuê đất Thực hiện đầy đủ các thủ tục kê khai, kiểm toán, quyết toán thuế Các cuộc thanh tra, kiểm tra… từ cơ quan nhà nước |
Lo ngại của các hộ kinh doanh phần lớn do họ chưa có cái nhìn cụ thể về luật doanh nghiệp, quản lý thuế, báo cáo tuân thủ tại các cơ quan nhà nước…Theo xu hướng mới về môi trường kinh doanh và các qui định của nhà nước, các hộ kinh doanh có thể tận dụng các lợi thế về kinh nghiệm, khách hàng, nhà cung cấp, tài chính để mạnh dạn chuyển đổi thành doanh nghiệp, khắc phục các hạn chế của mô hình cũ để phát triển kinh doanh.
Để chuyển tiếp và kế thừa các nguồn lực đang có lên doanh nghiệp, loại bỏ các vướng mắc, rủi ro, kiến tạo các lợi thế kinh doanh mới, kính mời quí khách tìm hiểu thêm về cách tổ chức – quản lý – vận hành doanh nghiệp toàn diện cùng VIVA:
- Thành lập và vận hành doanh nghiệp tại Việt Nam
- Thủ tục thành lập doanh nghiệp – những qui định cần lưu ý
- 05 bước thành lập và quản lý doanh nghiệp hiệu quả
- Quản lý thuế toàn diện cho doanh nghiệp kinh doanh lâu dài tại Việt Nam
- Quản lý thuế tại Việt Nam – tầm soát và phòng ngừa rủi ro trước kiểm tra
- Quản trị quan hệ lao động toàn diện – Các thủ tục tuân thủ
- Quản trị quan hệ lao động toàn diện theo qui định địa phương
- Doanh nghiệp SMEs – 08 nền tảng giúp doanh nghiệp bền vững
- Mô hình hộ kinh doanh – Phương án quản lý thuế và tầm nhìn năm 2026
NHU CẦU TƯ VẤN HỘ KINH DOANH TĂNG
Việc lựa chọn hoặc sử dụng dịch vụ tư vấn hộ kinh doanh từ các công ty uy tín cũng góp phần giúp hộ kinh doanh vượt qua những thách thức một cách hiệu quả. Ví dụ như trên thị trường hiện nay có các gói dịch vụ tư vấn hộ kinh doanh dành riêng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, chỉ cần trả một khoản phí cố định bằng 1/3 so với tiền lương duy trì một nhân viên chính thức, doanh nghiệp có thể có được người quản lý toàn diện về các thủ tục tuân thủ từ giấy phép kinh doanh – sổ sách kế toán – khai báo thuế – lao động tiền lương.
Với kiến thức chuyên môn lành nghề và trải nghiệm sâu rộng, làm việc như một trợ lý điều hành (Chief of operating officer – COO) để hỗ trợ tư vấn hộ kinh doanh và các chủ doanh nghiệp (CEO), các công ty tư vấn vừa giúp doanh nghiệp lường trước các rủi ro, quản lý các thủ tục tuân thủ, hỗ trợ các phát sinh hằng ngày, làm việc với các cơ quan chức năng… với độ thạo nghề và hiệu quả cao. Như vậy hộ kinh doanh có thể trở thành doanh nghiệp mà không cần phải duy trì bộ máy cồng kềnh với chi phí lớn mà vẫn đảm bảo tuân thủ các quy định khi vận hành doanh nghiệp.
Xem thêm:
- Những điều cần biết về mô hình hộ kinh doanh tại Việt Nam
- Đăng ký thành lập hộ kinh doanh
- Quản lý thuế cho hộ kinh doanh
- Hộ kinh doanh – Phương án quản lý thuế và tầm nhìn năm 2026
- Hồ sơ khai thuế với hộ kinh doanh
- Hộ kinh doanh – Cung cấp dịch vụ cho các hãng bảo hiểm
- Đăng ký thành lập hộ kinh doanh – Trình tự thực hiện trực tiếp tại cơ quan nhà nước
- Thành lập và vận hành doanh nghiệp tại Việt Nam
- Thủ tục thành lập doanh nghiệp – những qui định cần lưu ý
- Mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn: công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên
- Mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn: công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
- Thành lập và vận hành một doanh nghiệp tại Việt Nam: địa chỉ đăng ký kinh doanh – 9 lưu ý đặc biệt
- Kinh doanh tại Việt Nam: chọn và đặt tên doanh nghiệp
- Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu ở Việt Nam: các câu hỏi thường gặp
- Quản lý các thủ tục tuân thủ trong kinh doanh cho một doanh nghiệp tại Việt Nam


